عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
485
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
( سبب ) آن بود كه اندر آتش بيگانه قربانگاه آوردند پيش ايزد تعالى . چنان كه اندر سفر چهارم . و ايزد تعالى وحده ، همان آتش را بر ايشان مسلط كرد تا بسوختند هر دو تن . كه : اندرين روز مرگ مريم [ 1 ] بود ، و اندر سفر چهارم از تورات پديد است كه ايشان چون به بيابان تيه [ 2 ] اندر آمد ( ند ) اندر ماه نخستين خواهر موسى عليه السلام بمرد ، و زنى بس پارسا و مستجاب الدعوة بود . چون اندر تيه آمد و جاى خشك و بى آب ، [ 3 ] دعا كرد و خداى عز و جل ببركت دعا ، چشمهها بيرون آورد اندر تيه . و چون او بمرد ، آن همه چشمهها خشك گشت ، و مردمان بنى اسرائيل و ستوران ايشان همه تشنه و ضايع ماندند ، و پيش موسى و هارون آمدند و بناليدند از آن رنج ، كه برايشان بود . پس موسى و هارون بخداى عز و جل ، شفاعت كردند ، تا ايزد تعالى موسى را بفرمود : « كه عصا بر سنگ زن » . و چون موسى عليه السلام عصا بر سنگ بزد ، آب بيرون آمد . كو : روز فطيرخوارگى : او را بسحا گويند ، و فسح گويند نيز . و تفسير فسح رهش و بكشودن باشد ، و اين حج گوسپند قربان كردن بود ايشان را . و اندرين روز بود ، كه بنى اسرائيل از مصر بيرون آمدند بوقت نماز شام بشتاب ، چنان كه آردتر گردد ، و همچنان فطير بپختند . [ 4 ] پس ايشان را فرمان آمد [ 305 ] كه هفت روز [ 5 ] فطير خوردند و خمير نخوردند . [ 6 ] و خمير از خانها دور دارند اندران ايام كه از فرعون همى ترسيدند . و چون روز هفتم بود ، فرعون با سپاه خويش بر اثر ايشان بيامدند ، و چون به رود نيل
--> [ ( 1 - ) ] مراد مريم بنت عمران خواهر حضرت موسى است ( قانون 1 ر 203 ) . [ ( 2 - ) ] هر دو : تير ؟ ولى تيه بكسرهء تا بيابان ريگزارى كه حضرت موسى و بنى اسرائيل در آن گم شدند و بين سرزمين ايله و مصر و جبال شام به طول 40 فرسخ واقعست ( مراصد 289 ) . [ ( 3 - ) ] اصل : بى ادب ؟ ب : ندارد . [ ( 4 - ) ] ب : بخشيد ؟ [ ( 5 - ) ] ب : كه هشت و نه روز . [ ( 6 - ) ] ب : نخورند .